Hij snurkt, zij woelt. Hij gaat om half twaalf naar bed, zij om één uur. Hij wil het raam open, zij heeft het koud. Voor veel stellen is het gedeelde bed de plek waar de meeste kleine irritaties ontstaan. Toch durven weinig mensen hardop te zeggen dat ze misschien beter apart zouden slapen.
Het taboe op apart slapen
Apart slapen heeft een slechte naam. Het wordt gezien als teken dat de liefde over is, of als iets voor oudere stellen die elkaar niets meer te zeggen hebben. Wie vertelt dat hij in de logeerkamer slaapt, krijgt al snel bezorgde blikken. Dat beeld klopt niet altijd. De vraag samenslapen of apart slapen gaat in de eerste plaats over slaap, en pas daarna over de relatie.
Wat slaap met je relatie doet
Wie slecht slaapt, is de volgende dag prikkelbaarder, heeft minder geduld en leest de emoties van anderen minder goed. Dat merk je het eerst bij de mensen die het dichtst bij je staan. Een discussie over de boodschappen die normaal binnen een minuut klaar is, wordt na een slechte nacht een ruzie. De psychologen Amie Gordon en Serena Chen van de University of California, Berkeley vonden in een studie uit 2014 dat stellen na een slechte nacht vaker ruzie maakten en die ruzies minder goed oplosten.
Andersom heeft samen slapen ook voordelen. Lichamelijk contact, praten in het donker, samen wakker worden. Voor veel mensen voelt het bed als de plek waar ze het meest verbonden zijn met hun partner. Sommige onderzoeken laten zien dat mensen die samen slapen zich veiliger voelen, al slapen ze objectief gemeten soms onrustiger.
Veelvoorkomende stoorzenders
Snurken is de bekendste. Een partner die hard snurkt, kan de ander tientallen keren per nacht wakker maken, vaak zonder dat de snurker het zelf merkt. Ernstig snurken met adempauzes kan wijzen op slaapapneu, en dat is een reden om naar de huisarts te gaan.
Verschillende ritmes spelen ook een rol. Een ochtendmens en een avondmens die op hetzelfde moment naar bed gaan, slapen allebei slechter. Ook woelen, een verschil in temperatuurvoorkeur, een kind dat ’s nachts in bed komt of een partner met nachtdiensten zorgen voor onderbroken slaap.
Tussenvormen
Apart slapen hoeft geen alles-of-niets-keuze te zijn. Twee aparte dekbedden in hetzelfde bed lossen het probleem van woelen en de dekbedoorlog vaak al op. Twee matrassen in één frame, elk met een eigen hardheid, helpen bij een groot verschil in gewicht of lichaamsbouw. Oordoppen of een witte-ruisapparaat dempen lichte snurkgeluiden.
Sommige stellen kiezen voor samen naar bed gaan en daarna, als de een in slaap valt, apart slapen. Anderen slapen doordeweeks apart en in het weekend samen. Er is geen regel die zegt hoe het moet.
Het gesprek aangaan
Het lastigste is vaak het onderwerp aansnijden zonder dat de ander zich afgewezen voelt. Begin bij het probleem: je slaapt slecht en dat merk je overdag. Zeg erbij wat je wel wilt houden, zoals samen in bed liggen voor het slapengaan. Spreek af het een paar weken te proberen en daarna samen te evalueren.
Op Gaapslaap.nl staat meer over slaapritmes, snurken en wat je kunt doen om beter te slapen, alleen of samen. Een uitgeruste partner is meestal een prettiger partner, waar die ook slaapt.